W domu i w ogrodzie – kwiecień

PDF pageEmail pagePrint page

Mamy już kwiecień, a z kwietniem czas myśleć o naszym ogródku. Znaki wiosny spotykamy coraz częściej. Wybijające z ziemi rośliny przypominają: „Już czas wziąć się do pracy!”.

To odpowiednia pora na przeprowadzenie wielu prac i zabiegów w ogrodzie. Kończymy zimowe cięcie drzew w sadzie. Do kwietnia możemy opóźnić cięcie gatunków najbardziej narażonych na uszkodzenia mrozowe – śliw, morel, brzoskwiń i nektaryn. To też ostateczny termin przygotowywania drzew do przeszczepienia. Gałęzie przeznaczone do przeszczepiania skracamy, w zależności od ich grubości, na długość 30 do 60 cm, licząc od miejsca rozgałęzienia. Gałęzie dolne pozostawiamy dłuższe, zaś górne – krótsze. Przewodnik skracamy do przeszczepienia na około 30 cm od ostatniego rozgałęzienia. Miejsce do przeszczepienia wybieramy tak, aby kora była gładka, wolna od uszkodzeń mechanicznych i bez rozgałęzień. Jeśli potrafimy sami szczepić możemy nawet na jednym drzewie zaszczepić kilka odmian. Jeżeli natomiast jesteśmy amatorami, lepiej kupić drzewa u profesjonalnego szkółkarza, na giełdzie, w ekologicznych fundacjach lub nawet w hipermarkecie.

Początek kwietnia to też ostateczny termin, aby przyciąć prawidłowo winogrona (opóźnienie cięcia do kwietnia ma pozytywny wpływ w miejscach szczególnie narażonych na przymrozki). Tnąc winorośl pamiętaj, iż owocuje ona na pędach jednorocznych, wyrastających z pąków położonych na dwuletnich zdrewniałych pędach. Uwaga – zwlekanie z przycięciem do końca kwietnia lub początku maja spowoduje silny wyciek soków z ran po cięciu i osłabi krzewy. Zatem zabieg przeprowadź jak najszybciej.

Kwiecień to dobry czas na sadzenie drzewek i krzewów owocowych. Drzewa i krzewy owocowe z tzw. odkrytym korzeniem (kopane z gruntu) możemy sadzić, dopóki są w stanie bezlistnym, czyli nie rozpoczęły jeszcze wegetacji. Warto też wiedzieć, że hodowcy czasem wydłużają okres uśpienia drzew owocowych przeznaczonych do sadzenia, przetrzymując je w chłodniach! Takie sadzonki drzew owocowych można sadzić nawet do początku maja.

Jakie sadzonki drzew owocowych wybrać? Najlepiej takie, które są odporne na przemarzanie i na choroby. Z jabłoni polecamy:

  • Antonówkę. Ta odmiana jabłoni jest bardzo wytrzymała na mróz, mało podatna na parcha i średnio wrażliwa na mączniaka. Jest doskonałą odmianą zapylającą inne jabłonie. Ma przy tym smaczne i kruche owoce.
  • Kosztela – to stara polska odmiana jabłoni, dojrzewająca na przełomie września i października, wytrzymała na mróz i odporna na choroby. Jej owoce są typowo deserowe, twarde i słodkie. Drzewa rosną bardzo silnie, owocują obficie, ale naprzemiennie.
  • Ligol – to odmiana jabłoni o dużych, lub bardzo dużych, smacznych, słodko-kwaskowatych, zielonych z czerwonym rumieńcem owocach, dojrzewających w październiku,. Odmiana dość odporna na mróz, mało wrażliwa na parcha jabłoni i mączniaka.
  • Papierówka – owoce tej odmiany jabłoni dojrzewają w drugiej połowie lipca lub początku sierpnia. Mało dojrzałe nadają się na przetwory, dojrzałe do szybkiego spożycia. Odmiana wytrzymała na mróz i mało podatna na parcha i mączniaka jabłoni.

Z odmian gruszy polecamy:

  • Faworytkę czyli Klapsę amerykańską, jedną z najpopularniejszych i najbardziej znanych odmian gruszy. Dojrzewa w drugiej połowie sierpnia. Owoce mają kolor zielonkawy z pięknym, czerwonym, intensywnym rumieńcem. Skórka owoców gruba, lekko błyszcząca. Miąższ drobnoziarnisty, kremowobiały, soczysty, słodki i aromatyczny. Odmiana typowo deserowa, nie nadaje się do transportu, ma krótki okres przechowywania (do dwóch tygodni). Drzewa rosnące średnio silnie i stosunkowo późno wchodzące w okres owocowania. Wytrzymałe na mróz, lecz podatne na parcha. Zapylana jest przez „Konferencję”, „Bonkretę Williamsa” i „Komisówkę”.
  • Red Faworytkę – amerykański sport. „Faworytki” o ciemniejszych, ciemnoczerwonych owocach, pokrytych fioletowym nalotem. Owocuje corocznie, dość obficie. Dojrzewa od połowy sierpnia. Owoce są średniej wielkości lub duże, z grubą skórką i białym masłowym miąższem.
  • Bonkretę Williamsa – odmianę odporną na parcha, silnie rosnąca w pierwszych latach uprawy. Wydaje jasnożółte owoce z niewielkim rumieńcem i cienką skórką. Miąższ bardzo soczysty. Owoce tej odmiany można krótko przechowywać. Dojrzewają na przełomie sierpnia i września. Grusza ta jest zapylana przez „Komisówkę”, „Faworytkę” oraz „Berę Hardy”.
  • Carolę – szwedzką odmianę deserową plonującą dużymi i bardzo dużymi owocami o zielonej skórce z czerwonawym, lekko brązowym rumieńcem. Miąższ żółtobiały, słodko-kwaśny. Owocuje corocznie i wcześnie wchodzi w okres owocowania. Bardzo odporna na mróz, lecz podatna na zarazę ogniową. Owoce dojrzewają od połowy września.
  • Conkordę – angielską odmianę deserową będącą krzyżówką „Konferencji” i „Komisówki”. Owoce o skórce koloru żółtozielonego, gładkiej z pomarańczowym rumieńcem i miąższu żółtawym, soczystym i kruchym. Wcześnie rozpoczyna owocowanie i wydaje obfity, coroczny plon. Jest dobrym zapylaczem dla wielu innych odmian. Umiarkowanie silnie rosnąca, odporna na uszkodzenia mrozowe i średnio odporna na parcha gruszy, lecz podatna na zarazę ogniową. Owoce rozpoczynają dojrzewanie pod koniec września, nadają się do przechowywania. W okres owocowania wchodzi wcześnie i wydaje obfity, coroczny plon.
  • Konferencja – najpopularniejsza odmiana deserowa produkującą słodkie i soczyste owoce, delikatne w smaku. Nadają się do długotrwałego przechowywania. Skórka gładka, gruba, matowozielona, a po dojrzeniu złotobrązowa z charakterystycznym ordzewieniem. Pełnia zbiorów owoców przypada na przełom września i października. Drzewa rosną średnio silnie, są mało wrażliwe na parcha i średnio wrażliwe na mróz. Owocują corocznie i obficie. Bardzo wcześnie wchodzą w okres owocowania. Odmiana zapylana jest przez „Bonkretę Williamsa”, „Komisówkę” oraz „Faworytkę”.
  • General Leclerc – wytwarza bardzo duże owoce z gładką skórką w kolorze zielonożółtym z pomarańczowym, lekkim rumieńcem. Owoce posiadają charakterystyczne, rozległe ordzewienie. Miąższ soczysty. Odmiana do bezpośredniego spożycia, jak i na przetwory. Zbiór owoców w pierwszej połowie października. Drzewa o silnym wzroście wcześnie wchodzące w okres owocowania i owocujące corocznie i obficie. Średnio wrażliwe na parcha gruszy i przemarzanie. Odmianę zapylają „Bonkreta Williamsa”, „Komisówka” i „Konferencja”.
  • Komisówkę – starofrancuską, deserową odmianę, wytwarzającą duże owoce o lekko falowanej powierzchni i gładkiej skórce koloru zielonożółtego z niewielkim pomarańczowym rumieńcem. Miąższ bardzo smaczny, drobnoziarnisty, kremowobiały, aromatyczny z winnym, słodkim posmakiem. Owoce dojrzewają na początku października i można je przechowywać do grudnia. Drzewa rośną silnie, są średnio wytrzymałe na uszkodzenia mrozowe i mało wrażliwe na parcha gruszy. Późno rozpoczyna okres owocowania i daje średnio obfite plony, ale regularne. Nie nadaje się do zapylania dla innych odmian, a sama jest zapylana przez „Faworytkę”, „Konferencję”, „Bonkretę Williamsa” i „Berę Hardy”.

W ogródku nie może zabraknąć śliwy. Jest ich wiele odmian, lecz my polecamy:

  • Aldona – stara odmiana polska (XV w.) deserowa i na przetwory. Owoce średniej wielkości przypominające pokrojem węgierki, lecz o skórce żółtej. Owoce słodkie, pestka trudno odchodzi od miąższu. Drzewo rośnie umiarkowanie. Śliwki rozpoczynają dojrzewanie w połowie września, nadają się do przechowywania. Na mróz jest wytrzymała, na choroby – generalnie mało podatna.
  • Biała Śliwa – stara odmiana o nieznanym pochodzeniu, w okresie międzywojennym polecana do uprawy przemysłowej. Ma owalne lub wąsko jajowate, zielonkawożółte, raczej małe owoce (20–27 g), z białawym nalotem i karminowymi, zwykle dobrze widocznymi przetchlinkami. Miąższ owoców zielonkawożółty lub złotożółty w śliwkach dobrze dojrzałych, zwięzły, kwaskowato słodki i smaczny (w typie węgierki), całkowicie odchodzący od małej pestki. Szypułka średniej grubości, o długości 12–20 mm. Owoce, przydatne do bezpośredniego spożycia i na kompoty, nadają się do zbioru w trzeciej dekadzie sierpnia. Podczas deszczowej pogody porażane są moniliozą. Drzewa rosną dość silnie. W młodym wieku tworzą korony wyniosłe, w starszym – szeroko stożkowate, łatwo się zagęszczające. Wcześnie rozpoczynają owocowanie. Plonując regularnie i obficie. Na mróz są wytrzymałe, na choroby – generalnie mało podatne.
  • Brzoskwiniowa – prawdopodobnie odmiana angielska, dawniej uprawiana głównie w zachodniej i południowej Polsce, obecnie spotykana niemal w całym kraju. Posiada duże (50–70 g), prawie kuliste, żółtozielone owoce z dużym, pomarańczowoczerwonym rumieńcem i białawo fioletowym nalotem. Miąższ owoców zielonkawożółty, soczysty, dość zwięzły, kwaskowato słodki, aromatyczny i smaczny, stosunkowo dobrze odchodzący od niezbyt dużej pestki. Szypułka dość gruba, najczęściej o długości 15–18 mm. Owoce dojrzewają nierównomiernie – pierwsze pod koniec lipca lub na początku sierpnia – i wymagają przynajmniej dwukrotnego zbioru. Nadają się tylko do bezpośredniego spożycia. Drzewa rosną silnie. Początkowo tworzą korony wyniosłe, później rozłożyste o stosunkowo sztywnych gałązkach, pokrytych licznymi krótkopędami. Zaczynają owocować dość wcześnie, dając nie zawsze corocznie obfite lub średnio obfite plony. Są mało podatne na choroby, ale wymagają dobrych stanowisk.
  • Renkloda Althana – siewka odmiany Renkloda Zielona Wielka, uzyskana w Czechach w połowie XIX w. Ma duże (45–50 g), kuliste owoce, prawie w całości pokryte brunatno bordowym rumieńcem. Miąższ owoców białawo żółty, zwięzły, soczysty, kwaskowato słodki i bardzo smaczny, lekko związany z niezbyt dużą pestką. Szypułka średniej grubości, o długości 20–25 mm. Owoce nadają się do zbioru pod koniec sierpnia lub na początku września. Drzewa rosną dość silnie. Początkowo tworzą korony wzniesione, z czasem – prawie kuliste, średnio zagęszczone. Wcześnie rozpoczynają owocowanie. Plonują obficie, ale często przemiennie. Na choroby są mało podatne, na mróz – niezbyt wytrzymałe.
  • Renkloda Zielona zwana też Uleną – rodzi małe (20–25 g), kuliste, żółtawozielone owoce. Miąższ owoców zielonożółty, soczysty, zwięzły, słodki, bardzo smaczny. Owoce zaczynają dojrzewać w trzeciej dekadzie sierpnia. Nie w pełni dojrzałe owoce przeznaczane są na kompoty. Dojrzałe nadają się do bezpośredniego spożycia. Są podatne na moniliozę. Drzewa charakteryzują się umiarkowaną siłą wzrostu. Tworzą kuliste, niezbyt mocno zagęszczone korony. Zaczynają owocować średnio wcześnie, dając zwykle corocznie dość obfite plony. Są wytrzymałe na mróz.
  • Węgierka – odmiana o nieznanym pochodzeniu, spotykana w polskich sadach od połowy XVII w. Rodzi małe (15–18 g), lekko wydłużone, brunatno granatowe owoce z silnym, niebieskim nalotem. Miąższ owoców złotawy, zwięzły, średnio soczysty, słodkawy i lekko cierpki. Miąższ całkowicie odchodzi od niedużej pestki. Owoce nadają się do zbioru w połowie września. Zrywane w późniejszych terminach się słodsze. Przeznaczenie owoców: marynaty octowe, powidła. Drzewa charakteryzują się silnym wzrostem. Początkowo tworzą korony stożkowate, później – kuliste. Stosunkowo późno rozpoczynają owocowanie, ale potem dają regularnie obfite plony. Są wytrzymałe na mróz i podatne na szarkę.
  • Węgierka łowicka – polska odmiana znaleziona w Mysłakowie koło Łowicza. Owoce średniej wielkości (28–34 g), jajowate, brązowo granatowe z niebieskim nalotem i charakterystyczną bruzdą. Miąższ złotawo zielonkawy, soczysty, kwaskowato słodki, całkowicie odchodzący od pestki. Owoce osiągają dojrzałość zbiorczą w drugiej dekadzie sierpnia. Doskonałe owoce deserowe i do przetwarzania (powidła). Młode drzewa rosną silnie, tworząc korony stożkowate, starsze – słabiej, dając kuliste korony. Wcześnie wchodzą w owocowanie. Plonują bardzo obficie, początkowo coroczne, później – co jakiś czas przemiennie. Przy zbyt silnym owocowaniu wymagają cięcia poprawiającego wyrastanie owoców. Na mróz są nieco wrażliwe, na szarkę – podatne.
  • Węgierka Wangenheima – owoce dojrzewają na początku września, są średniej wielkości, owalne. Skórka owoców jest ciemnogranatowa z jasnoniebieskim nalotem. Miąższ owocu jest zielonkawożółty, słodki, soczysty i łatwo oddzielający się od pestki. Odmiana owocuje bardzo obficie, lecz przemiennie, jest średnio wrażliwa na szarkę. Drzewa są wytrzymałe na mróz.
  • Herman – jest jedną z niewielu wartościowych i najwcześniej dojrzewających odmian śliwy o smacznych owocach. W centralnej Polsce ich zbiór rozpoczyna się najczęściej w połowie lipca. Wyhodowana w Szwecji. Drzewo „Hermana” rośnie dość silnie, tworzy rozłożyste korony, jest mało wrażliwe na szarkę, wykazuje większą wytrzymałość na mróz i mniejszą podatność na choroby kory i drewna. Wcześnie wchodzi w okres owocowania, plonuje obficie, corocznie, czasami nieco przemiennie. Odmiana samopłodna, a więc nie wymaga zapylaczy. Owoce odmiany „Herman” są bordowe z niebieskim nalotem woskowym . Średnia masa śliwki odmiany ‚Herman’ wynosi 32 g. Z drzew na podkładkach karłowych i obficie owocujących owoce mogą być nieco mniejsze — zwłaszcza na słabszych glebach, zaś z drzew na podkładkach silnie rosnących i dobrze pielęgnowanych, posadzonych na dobrej glebie — większe, nawet do 40 g. Owoce są smaczne, i podobnie jak innych wczesnych odmian, przedwcześnie opadają, dlatego wymagają 2- lub 3-krotnego zbioru. Miąższ łatwo oddziela się od pestki,. Drzewa odmiany „Herman” są dość łatwe w formowaniu, co jest ważne i przy odrobinie wysiłku uzyskuje się kształtne korony.
  • Węgierka Dąbrowicka – jest odmianą o bardzo korzystnych cechach agrotechnicznych. Drzewo rośnie umiarkowanie silnie, daje się łatwo formować i nie trzeba poświęcać dużo czasu na jego cięcie. Już w szkółce okulanty tej odmiany tworzą wiele pędów bocznych, ale w sadzie nie ma problemów z uzyskaniem szerokich kątów rozwidleń. Śliwy odmiany „Węgierka Dąbrowicka” są średnio wytrzymałe na mróz i mało wrażliwe na szarkę. Już w drugim roku po posadzeniu zaczynają owocować i plonują obficie, corocznie, ale z niewielką tendencją do przemiennego owocowania. Do dobrego zawiązania owoców wymagają zapylaczy, na przykład „Cacanska Rana”, „Earliblue”, „Empress”. Owoce osiągają 30–35 g, są brązowo granatowe z intensywnym niebieskim nalotem, smaczne. Dojrzewają równomiernie, kilka dni po odmianie „Cacanska Lepotica”.
  • Amers – drzewo rośnie średnio silnie, dobrze znosi niską temperaturę i jest mało wrażliwe na szarkę. Niezależnie od podkładki wcześnie wchodzi w owocowanie, plonuje regularnie i obficie. Dobrze jest ją uprawiać w towarzystwie odmian „Empress”, „Bluefre”, „Cacanska Najbolja”. Średnia masa owoców waha się od 50 g do 60 g. Owoce są brązowo-niebieskie z intensywnym nalotem woskowym, bardzo smaczne. Miąższ pomarańczowy, zwarty, mało soczysty, bardzo łatwo daje się oddzielić od pestki i pod tym względem śliwki odmiany „Amers” nie mają sobie równych. Niska zawartość wody w miąższu sprawia, że owoce nadają się wyśmienicie do wypieku ciast. Dojrzałość zbiorczą owoce osiągają w pierwszej połowie września, a w niektórych latach — już na przełomie sierpnia i września. Należy je zbierać dwuetapowo. Główne atuty tej odmiany to: mała wrażliwość na szarkę, dobre plonowanie drzew, wysoka jakość owoców. Jest bardzo cenną odmianą towarową, ale równie chętnie jest uprawiana przez działkowców.

Your Offcanvas Sidebar area is currently empty. Go and add some widgets first.

Accessibility
Zamknij