Regionalne spotkanie ES

PDF pageEmail pagePrint page

W Instytucie Europejskim w Łodzi 23.03.2018 r. odbyło się regionalne spotkanie członków Komitetu Rozwoju Ekonomii Społecznej województwa łódzkiego z interesariuszami, otoczeniem ekonomii społecznej.

Po powitaniu przybyłych, Jakub Szimanek z Departamentu Ekonomii Społecznej i Solidarnej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformował o aktualnych działaniach programowych i legislacyjnych w obszarze ekonomii społecznej.

16 marca komitet Departamentu Ekonomii Społecznej i Solidarnej podjął decyzję o wyjściu z pracą nad programem z Ministerstwa i rozpoczęciu konsultacji społecznych. Jest zamiar przyjęcia zmienionych w wyniku wspólnych ustaleń Krajowy Program Ekonomii Społecznej i dopiero wówczas rozpocząć prace legislacyjne nad ustawą.

Ekonomia Solidarna to:

  • Przedsiębiorstwa społeczne
  • Spółdzielnie socjalne
  • Zakłady Pracy Chronionej
  • Spółdzielnie inwalidów i niewidomych
  • KIS, WTZ, CIS, ZAZ ŚDS

Tworzone przez:

  • Organizacje pozarządowe
  • Organizacje kościelne
  • Spółki non profit
  • Spółdzielczość

Według badań:

  • Ponad 1mln bezrobotnych miało status osoby w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy
  • W 2014 r. ok. 700 tys. osób pracowało na umowach cywilnoprawnych
  • W 2016 r. w ubóstwie skrajnym żyło prawie 5% osób, a w ubóstwie relatywnym niemal 14%
  • W grupie osób niepełnosprawnych aktywność zawodowa wynosiła 26,8% przy bezrobociu na poziomie 11,6%
  • W 2050 r. 40% Polaków będzie powyżej 60 roku życia.

Skala współpracy podmiotów ekonomii społecznej i solidarnej z samorządem terytorialnym:

  • W 2015 r. środki przeznaczone na zlecanie w trybie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie stanowiły zaledwie 1,8 mld zł (0.9 %) budżetów jednostek samorządu terytorialnego
  • W dziedzinach obejmujących strefy pożytku publicznego w 2015 r. IST wydatkowały 46,7 mld zł (24%) ich całkowitych wydatków

Dlatego trzeba położyć bardzo duży nacisk na działalność regionalną.

Potencjał gospodarczy ekonomii społecznej i solidarnej:

  • Jedynie 30% NGO prowadzi odpłatną działalność statutową, lub działalność gospodarczą
  • Roczne przychody nie przekraczające 10 tys. wykazuje 39% organizacji

Cel strategiczny długofalowy, to:

„Ekonomia społeczna i solidarna stanie się istotnym instrumentem aktywnej polityki społecznej, wsparcia rozwoju społecznego oraz lokalnego.”

Zakłada się, że do 2023 wzrośnie do 40% liczba osób podejmujących pracę po zakończeniu uczestnictwa w jednostkach reintegracyjnych, członkostwo osób młodych w podmiotach ekonomii społecznej i solidarnej wzrośnie o 50 tys. oraz powstanie 75 tys. nowych miejsc pracy w PES.

Działania podzielono na następujące obszary:

Obszar I. Solidarny rynek pracy – Zwiększenie liczby wysokiej jakości miejsc pracy w przedsiębiorstwach społecznych dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Obszar II. Solidarna wspólnota lokalna – Wspieranie trwałego partnerstwa podmiotów ekonomii społecznej i solidarnej z samorządem terytorialnym w realizacji usług społecznych użyteczności publicznej oraz zadań publicznych w zakresie rozwoju lokalnego.

Obszar III. Konkurencyjna przedsiębiorczość społeczna

Obszar IV. Solidarne społeczeństwo – upowszechnienie pozytywnych postaw wobec ekonomii społecznej i solidarnej

Przewidywane usługi społeczne, to:

  • Pomoc społeczna
  • Opieka nad dziećmi do lat 3
  • Wspieranie rodziny i systemu pieczy zastępczej
  • Edukacja
  • Ochrona zdrowia
  • Wspieranie osób niepełnosprawnych

Zadania publiczne w zakresie rozwoju lokalnego, to:

  • Rewitalizacja
  • Kultura
  • Kultura fizyczna
  • Ochrona środowiska i przyrody, gospodarka wodna
  • Wspieranie u upowszechnianie idei samorządowej
  • Promocja przedsiębiorczości na szczeblu lokalnym

Następnie z Sali padło kila pytań:

  • Czy ten program będzie integrował istniejące programy i które? 2. Czy realizacja zadań zejdzie na poziom samorządu wojewódzkiego?

Odp. Jeszcze trwają nad tym prace i szczegółowe analizy. Musi być to powiązanie z programami wojewódzkimi.

  • To co proponuje szkoła, to za mało i jest za mało atrakcyjne. Zadana kierowane do młodzieży powinny być atrakcyjniejsze.

Odp. W edukacji podmioty społeczne będą mogły zaproponować ciekawsze zajęcia, będą tworzone spółdzielnie uczniowskie.

  • Jest ekonomia społeczna i nazwa solidarna będzie myląca. Może działania rozdzielić na Ekonomię Społeczną i Ekonomię Solidarną?

Odp. Jest to jedna całość.

  • Wartość projektów do negocjacji wzrosła do 120 tys., a ekonomia społeczna w gminach nie działa. Jak by to miało wyglądać w praktyce?

Odp. Tryb negocjacyjny będzie uproszczony i będzie mniej dokumentów. To zachęta do negocjacji, aby można było odchodzić od konkursów. Na razie jeszcze nad tym pracują, bo sami zauważyli, że jak ogłosili konkurs z klauzulą, to nikt się nie zgłosił.

Następnie Anna Mroczek, dyrektor Regionalnego Centrum Polityki Społecznej Łodzi podsumowała projekt koordynacyjny dotyczący Ekonomi Społecznej w województwie łódzkim, a także omówiła założenia do przyszłego projektu.

Projekt był realizowany poprzez:

  1. Sieciowanie Ośrodków Wsparcia Ekonomii Społecznej – współpraca z 3 OWES-ami umożliwiła wzajemną wymianę informacji oraz uspójnianie i synchronizację działań.
  2. Funkcjonowanie Komitetu Rozwoju Ekonomii Społecznej w województwie łódzkim – komitet powołany uchwałą z dnia 29.01.2014 r. upowszechniał ES w regionie, powołał grupę roboczą ds. aktualizacji wytycznych w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFSiEFRR.
  3. Aktualizację i wdrożenie Wieloletniego Planu Działania na Rzecz Rozwoju i Upowszechniania Ekonomii Społecznej w Województwie Łódzkim – raporty są usługą zewnętrzną.
  4. Tworzenie regionalnych sieci kooperacji podmiotów ekonomii społecznej o charakterze reintegracyjnym poprzez organizowanie spotkań grup roboczych, wizyty studyjne i tworzenie regionalnych sieci kooperacji.
  5. Działania zwiększające widoczność Podmiotów Ekonomii Społecznej – strona WWW, Łódzkie Targi Ekonomii Społecznej, certyfikat ZAKUP PROSPOŁECZNY.
  6. Rozwój współpracy z JST i innymi podmiotami lokalnymi; musi być prowadzona edukacja, zwłaszcza urzędów, o klauzuli stosowania ekonomii społecznej. Klauzula Ekonomii Społecznej nie będzie najniższą usługą, jak niektórzy to uzasadniają.
  7. Inicjowanie współpracy z biznesem/nauką/ekonomią społeczną; przy Komitecie Rozwoju Ekonomii Społecznej stworzono jedyne w Polsce konsorcjum biznesu, nauki i ekonomi społecznej.

Na pytanie o większą promocję ekonomii społecznej, padła odpowiedź, że w Ministerstwie będą środki na studia podyplomowe kształcące specjalistów w tym zakresie.

Również Ośrodki Wsparcia Ekonomii Społecznej podsumowały swoje dotychczasowe projekty i zaprezentowały nowe oferty:

OPUS omówił:

  1. Powiększanie miejsc pracy
  2. Udzielanie wsparcia
  3. Działające do doradztwo, które wpływa nie tylko na bieżącą pracę PES, ale również na dalszy rozwój przedsięwzięcia, dając nowe miejsca.

Województwo łódzkie zostało podzielone na trzy OWES-y, ale umowa stanowi, że 20% swoich działań mogą prowadzić poza wyznaczonym sobie obszarem.

Z ich doświadczenia wynika, że łatwiej tworzyć nowe miejsca pracy we współpracy z organizacjami współpracującymi z osobami wykluczonymi społecznie i w tworzeniu spółek przez podmioty prawne, niż ze zgłaszającymi się osobami fizycznymi.

Centrum KLUCZ działający w ramach INSPRO skupił się na wrażliwości społecznej i jej znaczeniu. A, także na jakości i rzetelności w pracy oraz nauce, bez której nie może rozwijać się ekonomia społeczna. Trzeba stawiać na wielość usług ekonomi społecznej, bo nie wspieramy tych, którzy mają gorzej, ale dlatego dążymy do tego, by robi dalsze kroki w celu poprawienia swojego bytu.

Stowarzyszenie Wsparcie Społeczne „Ja-Ty-My” przedstawiło swoje działania nie tylko w ekonomii społecznej, ale również w szerszym zakresie. Od początku funkcjonowania Stowarzyszenie działa na rzecz krzewienia idei przedsiębiorczości społecznej, realizując swoje cele poprzez:
•    tworzenie nowych miejsc pracy dla osób cierpiących z powodu długotrwałego bezrobocia,
•    promowanie i wdrażanie modelu firmy społecznej,
•    wspomaganie organizowania firm opartych na modelu firm społecznych działających na terenie Unii Europejskiej,
•    prowadzenie szkoleń dla pracodawców zatrudniających lub tworzących miejsca pracy dla osób, które ze względu na swoją sytuację społeczną i życiową znalazły się na marginesie zatrudnienia,
•    współpracę z organami władzy państwowej i samorządowej oraz innymi organizacjami charytatywnymi, instytucjami ubezpieczeniowymi i dobroczynnymi, związkami zawodowymi oraz pokrewnymi stowarzyszeniami krajowymi i zagranicznymi, organizacjami pozarządowymi, a także innymi osobami prawnymi i fizycznym, które podejmują działania wspierające na rzecz osób znajdujących się na marginesie zatrudnienia ze względu na swoją sytuację społeczną.

Po przerwie Artur Kotliński zaprezentował raport „Stan ekonomii Społecznej w województwie Łódzkim w roku 2017”. W badaniu widać powolny, ale systematyczny wzrost ilości PES w regionie. Przeważają małe. Ponad połowa badanych podmiotów ekonomi społecznej nie zatrudniała nikogo, a      nie korzystała z pomocy osób nie będących w stosunku pracy. Prawie połowa nie korzystała z wolontariatu.  prowadzi działalność nieodpłatną. Najczęściej prowadzą działalność w obszarze kultury i sztuki oraz sportu, edukacji i wychowania, promocji miasta, powiatu, gminy i regionu, turystyki i wypoczynku oraz działalność na rzecz osób niepełnosprawnych.

Istnieje bardzo duże zróżnicowanie PES, zarówno terytorialne, jak  i jakościowe oraz dysproporcje w potencjale i stabilności. Pewne działają stabilnie i mogą być przykładem dobrych praktyk, inne można określić jako słabe. W niektórych gminach, pomimo że działa niewielka liczba takich przedsiębiorstw, są one rozpoznawalne i pozytywnie odbierane w społeczności lokalnej. W innych obserwuje się nisko poziom wiedzy na temat ekonomii społecznej, zarówno mieszkańców, jak i urzędów gmin. Istnieje znaczna koncentracja PES na terenie Łodzi, ale połowa gmin i powiatów z nimi nie współpracuje. Niektóre łódzkie organizacje przyzwyczaiły się do stałego wsparcia, co skutkuje biernością i brakiem planów na przyszłość.

Potencjał województwa łódzkiego jest ogromny jednak wymaga zaangażowania różnych środowisk i przekonanie społeczeństwa, że przedsiębiorstwa społeczne nie oferują usług gorszej jakości. Jednak kondycja niektórych przedsiębiorstw jest bardzo koniunkturalna, uzależniona od tego, jakie wsparcie dostają i jakie projekty realizują OWES w danym czasie. Dwoma najważniejszymi potrzebami pod kątem dalszego rozwoju ekonomii społecznej w naszym województwie są: wsparcie PES poprzez ułatwienie dostępu do kontaktów publicznych oraz intensywniejsze wsparcie pozafinansowe, m. in. lokalowe, rzeczowe i szkoleniowe.

Została też omówiona nowelizacja ustawy o spółdzielniach socjalnych 2017. Według Krajowego Rejestru Sądowego w styczniu 2018 r. było zarejestrowanych w Polsce 1509 spółdzielni socjalnych, najwięcej – 207 w województwie wielkopolskim. Województwo łódzkie z 81 spółdzielniami znalazło się dopiero na 10 miejscu.

Spółdzielnie socjalne, które są członkiem Ogólnopolskiego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Socjalnych nie muszą płacić składek, zapewniał Zbigniew Prałat z Komisji Rewizyjnej. Ich zadaniem jest prowadzenie działalności na rzecz na rzecz:

  • społecznej reintegracji jej członków oraz pracowników, będących osobami, o których mowa w art. 4 ust.1, przez co należy rozumieć działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu,
  • zawodowej reintegracji jej członków oraz pracowników, będących osobami, o których mowa w art. 4 ust.1, przez co należy rozumieć działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy – a działania te nie są wykonywane w ramach prowadzonej przez spółdzielnię socjalną działalności gospodarczej.

Spółdzielnie socjalne mogą tworzyć konsorcjum spółdzielcze, do którego może przystąpić organizacja pozarządowa lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jeżeli prowadzi:

  • WTZ lub ZAZ
  • CIS lub KIS

Organizacje mogą na konsorcjum tworzyć fundusz wzajemnościowy.

Uczestnicy WTZ mogą brać udział w nieodpłatnych praktykach zawodowych u pracodawcy, w tym w spółdzielni socjalnej.

Spółdzielnie socjalne, których powstanie zostało sfinansowane ze środków publicznych, są zobowiązane poddać się pierwszej lustracji w terminie 6 m-cy od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy rok działalności. Procedura lustracji dotyczy spółdzielni, które powstały po 01.04.2018 r. Spółdzielnia sama płaci za lustrację, ale wiele OWES-ów ma na to zabezpieczone środki.

W wielu gminach są pieniądze z funduszu pracy, po które nikt nie sięga.

Jerzy Dauksza

Your Offcanvas Sidebar area is currently empty. Go and add some widgets first.

Zmień wielkość liter
Kontrast