Koncepcja państwa

PDF pageEmail pagePrint page

Czy Piłsudski na początku swej drogi narodowo wyzwoleńczej miał koncepcję przyszłej Polski?. Wprawdzie wiemy, że już w okresie gimnazjalnym mówił o odrodzonej Polsce według granic przedrozbiorowych to dopiero jednak w okresie zsyłki na Syberię koncepcja ta zaczęła się realnie kształtować: Państwo Polskie miało obejmować większość ziem przedrozbiorowych oraz częściowo wybrzeże Bałtyku aż do Łeby włącznie a na południu cały górny Śląsk i dolny aż do Odry. Państwo Polskie miało obejmować ludność Polską, Litewską, Białoruską i Ukraińską. Mniejszości etniczne niemieckie miały być przesiedlone za Odrę. A kwestia ustroju byłaby to albo monarchia konstytucyjna lub republika. W pierwszym systemie jak i w drugim władza ustawodawcza należała do Sejmu i Senatu a wykonawcza w monarchii należałby do Kanclerza Koronnego oraz Rady Stanu. W koncepcji republiki władza wykonawcza należałaby do Prezydenta, jako głowy Państwa – system prezydencki. Sądownictwo nie stanowiłoby trzeciej władzy a Sędziowie byliby wybierani przez społeczeństwo w układzie kadencyjnym i mogliby być oni usuwalni. Immunitet, jako taki był ograniczony jedynie do głowy Państwa, ewentualnie Króla oraz Marszałków Sejmu i Senatu oraz Kanclerza Koronnego. Natomiast wojsko regularne z poboru wzmocnione zawodową kadrą wojskową i żołnierzami etatowymi.

W 1917 roku koncepcja ta jednak musiała ulec zmianie i pojawiła się koncepcja Państwa Federacyjnego Polsko – Litewsko – Ukraińskiego. System władzy republikański, rządy prezydenckie. Realia, z jakimi musiał się zmierzyć były takie, że terytorialnie w skład odbudowującego się Państwa zostały włączone ziemie dawnego Królestwa Kongresowego oraz Galicja wraz z tak zwanym Korytarzem Lwowskim. Granice tego państwa nie były ustalone i pozostawały sporne: Poznańskie, Śląskie, ziemie Wileńskie wraz z Wilnem. Bezpośredniego wsparcia militarnego w powstaniu wielkopolskim Piłsudski nie mógł udzielić ze względu na stanowisko Ententy, lecz wysyła doradców oraz po cichu broń i amunicję. W trakcie powstań śląskich wysłał dla wsparcia pojedyncze wagony z pociągów pancernych, które na Śląsku montowano w całe składy, na pomoc szli ochotnicy oraz przekazywano broń, amunicję i zaopatrzenie.

Wojna z bolszewikami została przerwana nie z powodu wyczerpania militarnego, lecz nacisków politycznych i działań Endecji. Przez te działania nie zostały zrealizowane koncepcje Piłsudskiego ani państwa federacyjnego jak również utworzenia Państw buforowych, które osłoniłyby Polską granicę wschodnią.

Po przewrocie majowym, choć Piłsudski wprowadził elementy rządów autokratycznych to dopóki żył powstrzymywał swoich współpracowników działań w tym zakresie. Konstytucja Majowa została wprowadzona dopiero po jego śmierci. Nigdy nie był despotą i pomimo, iż walczył z sejmowym partykularyzmem to równocześnie chronił demokrację. Warto tu przypomnieć, że sam „Przewrót Majowy” zapoczątkowały swymi działaniami wojska rządowe, które zaatakowały wojska Piłsudskiego (na rozkaz Generała Rozwadowskiego) przed upływem ustalonego ultimatum i bombardując zgrupowania wojsk Marszałka (rozkazy Generała Zagórskiego).

Your Offcanvas Sidebar area is currently empty. Go and add some widgets first.

Zmień wielkość liter
Kontrast