III Międzynarodowy Kongres Bioekonomii

PDF pageEmail pagePrint page

BioekonomiaKongres, który odbył się 19 września w sali Satin andel’s Hotel Łódź, otworzył marszałek województwa łódzkiego Witold Stępień. Po powitaniu gości, powiedział, że biogospodarka jest niezwykle ważna dla Unii Europejskiej. Jej obrót to dwa miliardy euro rocznie, zatrudnia 20 mln osób, a każde zainwestowane w badania 1 euro, przynosi 10 euro zysku.

 

Na planecie będzie niedługo 9 mld ludzi. Gospodarka musi się zmienić i musimy się do tego dopasować. Niezwykle ważnym zadaniem czekającym nas w najbliższym czasie jest pokazanie, jak polska gospodarka powinna aplikować o środki unijne.

Następnie zastępca Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju Leszek Grabarczyk i Marszałek Województwa Łódzkiego podpisali umowę o współpracy.

{igallery id=4033|cid=168|pid=1|type=category|children=0|addlinks=0|tags=|limit=0}

Pierwszym prelegentem był Tomasz Calikowski z Dyrekcji Generalnej ds. Badań Naukowych i Innowacji Komisji Europejskiej. Zauważył, że biogospodarka jest dużym wyzwaniem nie tylko w Europie. W USA inwestuje się w nią ponad 1.4 mld rocznie.

Biogospodarka może być sposobem na wykorzystanie odpadów z różnych źródeł. Ważne jest przede wszystkim tworzenie zamkniętych systemów „kolistych”. Nowe biorafinerie, nie powinny ograniczać się do produktów energetycznych, ale produkować substancje dla przemysłu.

Mimo, że nowy budżet UE jest mniejszy od poprzedniego, na badania dotyczące biogospodarki przeznaczono większe środki, niż w latach poprzednich.

Rozpoczynający się w Unii Europejskiej konkurs Horyzont 2020 to największy w historii program finansowania badań naukowych i innowacji. Jego budżet w latach 2014-2020 wynosi prawie 80 mld euro. Jest znacznie uproszczony i jest większy niż poprzednie konkursy z VIII programu ramowego. Chodzi w nim o stworzenie spójnego systemu finansowania innowacji: od koncepcji naukowej, poprzez etap badań, aż po wdrożenie nowych rozwiązań, produktów czy technologii.

W programie przewidziano 3 bloki:

  1. Doskonała nauka
  2. Przywództwo przemysłowe
  3. Wyzwania społeczne (największy)
    – zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan
    – bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważone rolnictwo, badania mórz i wód    śródlądowych oraz biogospodarka
    – bezpieczna, czysta i efektywna energia
    – inteligentny, zielony i zintegrowany transport
    – działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce
    – Europa w zmieniającym się świecie – integracyjne, innowacyjne i refleksyjne społeczeństwa
    – bezpieczne społeczeństwa – ochrona wolności i bezpieczeństwa Europy i jej obywateli.

Unia Europejska ma kilka mocnych punktów:

  1. Sektor rolny – bardzo podzielony – mamy dużo małych i średnich firm.
  2. Sektor leśny.
  3. Sektor odpadów.
  4. Większość firm produkujących enzymy ma siedzibę w UE. Udział bioekonomi dochodzi do 30% produktów chemicznych.

W rozwoju biogospodarki bardzo duże znaczenie ma klient. Dlatego ważny jest rozwój potencjału regionalnego. Tam będzie się odbywała główna produkcja i sprzedaż. Biopaliwa i bioetanol w niektórych regionach już mają bardzo duży udział.

Głównym obszarem zainteresowania Komisji Europejskiej jest partnerstwo.

Partnerstwo publiczno-prywatne rozwija się intensywnie. Bioprzemysł jest nowy na tym rynku, ale budzi duże zainteresowanie. Finansowanie 1:3, gdy w innych sektorach wynosi 1:1. Przykładem partnerstwa publiczno-prywatnego UE i Konsorcjum Bioprzemysłu jest Mała Agencja Finansowa o kapitale 1,7 md euro, z czego 3/4 pochodzi od przemysłu. Zarządzać partnerstwem będzie Komisja i Konsorcjum:

  • 2 administracje
  • 2 struktury doradcze
  • Komitet Naukowy

W ramach projektu Horyzont 2020 ogłoszono już pierwszy (mały) konkurs. Nowy, większy będzie ogłoszony wiosna-lato na portalu uczestnictwa.

Finansowanie projektów: badawczo-innowacyjnych 100% (dla wszystkich poza dużym przemysłem), projekty innowacyjne (rynkowe) do 70% w ramach 16 tematów.

Ministerstwo Nauki zaproponowało wspólne działanie na rzecz Programu. Pod tym dobrowolnym zobowiązaniem do wspierania i aktywizacji zespołów badawczych w pozyskiwaniu pieniędzy na rozwój nauki podpisało się ponad 330 uczelni, wydziałów i instytutów.

Na 16 województw polskie programy operacyjne przedstawiło Unii Europejskiej 11 województw. Przeważają tematy związane z biomasą.

Nowe projekty będą bardziej skomplikowane. Nie tylko drogi i oczyszczalnie, ale wartość intelektualna. Dlatego ważną wskazówką było przypomnienie, że należy się skupić na partnerstwie publiczno-prywatnym, ale nie na wykorzystaniu biomasy wyłącznie do produkcji energii.

Następnie głos zabrała Monika Rzepecka z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Mówiła o instrumentach rozwoju biogospodarki. Horyzont 2020 połączył badania i gospodarkę, ale w Polsce nie ma jeszcze dokumentu, który mówiłby, jak realizować komponent biogospodarki i strategii, jak ją rozwijać.

Wzrasta znaczenia rozproszonych i odnawialnych źródeł energii na obszarach wiejskich i miejskich oraz zagospodarowanie odpadów.

Prof. Eugeniusz Chyłek z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zauważył, że w komunikacie Unii po raz pierwszy pojawiła się definicja biogospodarki.

Przygotowana strategia zaleca, aby łączyć wszystkie strumienie i na nie przeznaczyć znacznie dofinansowane.

II Horyzont przeznaczony jest na wspieranie doskonałości naukowej. Jego całkowity budżet wyniesie niemal 4 md euro. Konkursy będą ogłaszane co 2 lata (a nie co roku, jak dawniej). Wynik pierwszego etapu Horyzontu jest obecnie oceniany przez koordynatorów (proszą o uzupełnienia).

Projekt ERA NET Plus został już uruchomiona w tym roku. Projekty tego typu zostały zapoczątkowane w 2002 r. Ich celem jest budowanie Europejskiej Przestrzeni Badawczej – obszaru wolnego przepływu wiedzy, mobilności naukowców, optymalnego wykorzystania punktów stycznych między narodowymi programami badawczymi poszczególnych krajów i zacieśnienie współpracy naukowo-badawczej na terenie Europy.

Patrik Navard CEMEF Francja omówił możliwości rozwoju biogospodarki. Wszyscy wiedzą, co to jest biomasa, ale jej wykorzystanie nie wymaga dużej wiedzy, np. cegła z biomasy, z drewna. Ale bioróżnorodność produktów stwarza problemy np. polimery robione z bambusa: z sekcji środkowej, dolnej i górnej mają różne parametry.

Są bardzo różne definicje sieciowania innowacji. A chodzi o to, aby produkty były wprowadzone do obrotu i na rynek. Aby klient chciał je kupić, nawet jeżeli będą droższe.

Nie wszystkie innowacje wymagają badań. Np. badań nie wymaga celuloza bakteryjna, lub wprowadzanie roweru w miastach.

Również badanie nie musi dać wyniku pozytywnego. Nowatorskie badania robimy, gdy mamy nadzieję na pozytywne wyniki. Ale do obrotu powinny być wprowadzanie tylko produktu, które pomyślne przeszły badania innowacje. Niestety błędna definicja innowacji powoduje, że 30% wynalazków nie uda się skomercjalizować. Sponsorzy często dają środki na rzeczy, które nie powinny być dofinansowywane. Musimy przestać mylić badania z innowacją.

Musimy wiedzieć, jak wykorzystywać wyniki badań i dlatego potrzebne jest nam sieciowanie: tworzenie obszaru zaufania uczestników. Jak nie będzie zaufania, nie będzie rozmowy. Istnieje wiele uśpionych pomysłów – brakuje nam czasu, brakuje zasobów, ekspertyz.

Stworzenie sieci wymaga kilku lat. Trzeba pamiętać o strukturze kaskady. Tu w Łodzi jest taka sieć m. in. zajmująca się polisacharydami.

Prof. Eugeniusz Chyłek ocenia, że Polska nie jest krajem innowacyjnym. Tylko region mazowiecki uznawany jest za taki. Strategiczne obszary dotyczą gleby, wody i bioróżnorodności. My mamy największy problem z wodą techniczną.

Fundusz spójności w Polsce jest wykorzystywany bardzo innowacyjnie. Ważną kwestią jest precyzyjne wykonywanie wszystkich poleceń.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zatwierdziło przygotowany przez Radę NCBR, strategiczny programu badań naukowych i prac rozwojowych „Środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo” – BIOSTRATEG. Program obejmuje pięć strategicznych obszarów problemowych, wynikających bezpośrednio z Krajowego Programu Badań, zgodnych z priorytetowymi kierunkami badań prowadzonych obecnie w Unii Europejskiej i na świecie. Obszarami tymi są:

  • Bezpieczeństwo żywnościowe i bezpieczeństwo żywności;
  • Racjonalne gospodarowanie zasobami naturalnymi ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej;
  • Przeciwdziałanie i adaptacja do zmian klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem rolnictwa;
  • Ochrona bioróżnorodności oraz zrównoważony rozwój rolniczej przestrzeni produkcyjnej;
  • Leśnictwo i przemysł drzewny.

Są to duże projekty. Nie mogą być niższe niż 10 mln. Stworzono limit: na badania – 18 m-cy i wdrożenia 18 m-cy. Powinny aktywizować komercjalizację.

Prof. Ewa Gulczyńska z Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi omówiła zalety karmienia piersią. Bez niego nie będzie zdrowego społeczeństwa, a my jesteśmy gorsi o 50% od państw żywiących się fast foodami.

Dr Ewa Sadowska-Kowalska prezes Fundacji Rozwoju Przedsiębiorczości stwierdziła, że Fundacja stara się łączyć teorię z praktyką. Odkrycia naukowe czasami dają wybuch, po którym następuje gwałtowny rozwój, ale Fundacja opiera się na wdrożeniach bardziej bezpośrednich.

Jan Bocian prezes Polbio przypomniał, że w Łodzi istnieje Klaster Zielonych Technologii, a Bożena Ziemniewicz, że obecnie tworzona jest „Polityka Miejska” przez Min. Infrastruktury .

 

Your Offcanvas Sidebar area is currently empty. Go and add some widgets first.

Accessibility
Zamknij