I Wojna Światowa cz.2

PDF pageEmail pagePrint page

Pojazdy pancerne I Wojny Światowej

Mało kto dziś pamięta, że sto lat temu zaczęła się pierwsza Wojna Światowa. Konflikt, który dał nam wolność i pozwolił odrodzić się Polsce.

02aPierwsze pancery* niemieckiej konstrukcji o nazwie A7V zostały zaprojektowane przez inż. Vollmera, wzorującego się na dostarczonym z Austrii ciągniku Holta i niezrealizowanym projekcie czołgu Burstyna.

Powstały 32 tonowe monstra uzbrojone w 57mm armaty i 6 km-ów, przy załodze liczącej 18 żołnierzy. Produkowały je firmy: Daimler, Bussing i Loebwerke. Pierwszy raz weszły do walki 21 marca 1918 w rejonie St. Quentin, odnosząc sukces. Następnie walczyły pod Villers-Bretonneux, Reims oraz 11 października 1918r na północ od Cambrai.

W 1918 roku na krótko przed zakończeniem I Wojny Światowej niejaki Bredow, niższy urzędnik z Ministerstwa Wojny przy Leipziger Straße, analizował walkę niemieckich i angielskich czołgów. Zauważył, że choć były lepiej uzbrojone i wyposażone niż tanki angielskie, to miały trudności z pokonywanie przeszkód terenowych.

Wyciągnięto wówczas z archiwów odrzucony projekt czołgu Burstyna i we wrześniu 1918 roku, częściowo przy udziale samego Burstyna, który liczył, że jego projekt znajdzie wreszcie zastosowanie, powstał projekt Czołgu Burstyna 2**

03a

Był to pojazd większy, dziesięciotonowy, uzbrojony w armatę L24 – 53 milimetry w obracalnej wieży i dwa karabiny maszynowe po bokach pojazdu, chroniony dwudziestomilimetrowym pancerzem. Rozwijajł prędkość do 25 kilometrów, a jego załogę stanowiło czterech żołnierzy.

W założeniach miał zwalczać lżejsze wozy pancerne nieprzyjaciela i wchodzić do walki po przełamaniu frontu przez ciężkie czołgi takie jak A7V lub K-wagen.

04a

Koniec wojny wstrzymał jednak prace nad tą konstrukcją, a także prace nad K-wagenem, 120-to tonowym kolosem uzbrojonym w cztery 77 milimetrowe działa i 7 ciężkich karabinów maszynowych z załogą liczącą 27 osób.

05a

Nie dokończono też projektu Sturmwagena 2, który miał być pierwszym nowoczesnym czołgiem cesarstwa Niemiec, równorzędnym partnerem francuskich konstrukcji.

06a

W przeciwieństwie do swoich poprzedników był mały. Miał ważyć zaledwie około 9 ton, mieć pancerz do 20 milimetrów, być uzbrojony w działo 57 milimetrowe i ciężki karabin maszynowy.

Pierwowzorem opancerzonych transporterów piechoty był między innymi Austro-Węgierski KTW, który mógł przewozić do 16 żołnierzy wraz z wyposażeniem. Nie był to udany projekt, gdyż był zbyt wolny. Osiągał prędkość od 5 do 8km/h. Pancerz dochodzący do 45 milimetrów i stosunkowo silne uzbrojenie 4 karabin maszynowe nie rekompensowały wad pojazdu.

07a

Latem 1918 roku młodzi podoficerowie Austro-węgierscy: Gargany, Stawski, Sudek, Beneš, Lukaš i Ebner stworzyli projekt pojazdu opancerzonego „Bel” *** W założeniu miał on łączyć cechy czołgu wsparcia piechoty oraz opancerzonego transportera piechoty. Przód pojazdu chroniła 50 milimetrowa płyta pancerna, boki miały być chronione 20 milimetrowym pancerzem, a okrągła wieża artyleryjska 30 mm. Pojazd nie posiadał pancerza górnego ani w wieży ani nad kadłubem. Gąsienice obiegały cały kadłub i były osłonięte 5 milimetrowymi blachami pancernymi. Silnik znajdował się z tyłu, osłonięty od góry lekką kratownicą. Załoga składała się z czterech osób, a nad silnikiem i w kadłubie miało pomieścić się 8-10 ludzi desantu. Pojazd miał być uzbrojony w 75milimetrowa armatę M15 oraz 8 milimetrowy karabin maszynowy Maschinengewehr Patent Schwarzlose M.7. Do końca wojny zbudowano tylko wieżę i fragment przedni kadłuba.

08a

Historia tu jednak się nie kończy. Niedokończone elementy pojazdu posłużyły do stworzenia improwizowanego pojazdu pancernego przez stronę polska w czasie wojny polsko-ukraińskiej. Pojazd miał być wykorzystany w czasie walk z pododdziałami Ukraińskiej Armii Halickiej. Do chwili obecnej zachowała się wieża i jest ona w prywatnych rekach.

Nie tylko Państwa Centralne tworzyły dziwne konstrukcje. Wielka Brytania także rozpoczęła budowę wielkich czołgów.

Czołg w odniesieniu do „dziewiątki” to za dużo powiedziane. Znacznie lepiej pasuje tutaj określenie transporter opancerzony. Podobnie jak Mark VIII Tank, transporter był zaprojektowany przez duet Tennyson’ D Eyncourt i J.G. Rackham. W przeciwieństwie do konstrukcji zaproponowanej przez W.G. Wilsona, od której wywodzi się cała dotychczasowa linia brytyjskich czołgów ciężkich, Mark IX Tank miał być wielozadaniowym pojazdem. Według teorii, model przeznaczony był do walki, transportowania oddziałów i zaopatrzenia. Do tej pory transportem zaopatrzenia zajmowały się przerobione pojazdy Mark I-IV Tank, bądź Gun Carrier Mark I. Problem polegał na tym, że nie można było nimi transportować większych ilości żołnierzy. Konieczny był więc nowy kadłub bez uzbrojenia, z inaczej rozmieszczonymi elementami układu napędowego.

09a

Jak piszą historycy „Kluczem w nowej konstrukcji była przestrzeń. Nie zdecydowano się na ustawienie przedziałów. Usunięto niemalże w całości wewnętrzne ramy kadłuba, co znacznie osłabiło konstrukcję. Silnik Ricardo o mocy 150 hp zainstalowano z przodu, zaraz za plecami kierowcy i dowódcy. Układ przenoszenia napędu, znajdował się z tyłu, a łączył je z silnikiem, puszczony w podłodze, wał napędowy. Górą puszczono instalacje, dzięki której kierowca kontrolował skrzynię biegów. Środek czołgu zdominowała przestrzeń ładunkowa. Profil „dziewiątki” różnił się nieznacznie od poprzednich modeli. Była to długa skrzynia. Gąsienice owinięto wokół kadłuba podobnie jak przy innych modelach tamtego czasu. Z przodu, konstrukcja przypominała zadarty pysk pewnego hodowlanego zwierzęcia. „Świnia”, tak zaczęto nazywać pierwszy transporter.”

Inna konstrukcja angielska Pz V nigdy nie doczekał się realizacji. Powstawały coraz to inne modyfikacje projektu, lecz wreszcie sam projekt został zarzucony.

10a

Jako ciekawostkę można przytoczyć, że spadkobierca tych angielskich olbrzymów stały się konstrukcje TOG I i TOG II.

  

*   Tak wówczas nazywano czołgi i inne pojazdy opancerzone

** W oficjalnych źródłach nie występuje pod nazwą „czołg Burstyna 2”

*** Rysunek pojazdu domniemany (prócz wieży)

Your Offcanvas Sidebar area is currently empty. Go and add some widgets first.

Zmień wielkość liter
Kontrast