Gwarancja czy rękojmia

PDF pageEmail pagePrint page

Na ich temat krąży wiele mitów i nieprawdziwych informacji, z czego skrzętnie korzystają producenci i sprzedawcy. Wśród osób starszych panuje np. przekonanie, że najpierw przysługuje gwarancja, a po jej wygaśnięciu rękojmia. A jak określa to prawo?

  • Gwarancja jest umową zawartą z kupującym na podstawie dobrowolnego oświadczenia dotyczącego jakości towaru, złożonego przez przedsiębiorcę, czyli gwaranta. Nie wyłącza ona, nie ogranicza, ani nie zawiesza uprawnień kupującego wynikających z przepisów o rękojmi. Rękojmia zaś jest ustawowo uregulowanym sposobem dochodzenia roszczeń i przedsiębiorca nie może odmówić przyjęcia reklamacji z tytułu rękojmi. Powrót z rękojmi do gwarancji jest również możliwy.
  • Gwarancja zwykle jest udzielana na wyroby trwałe, głównie RTV, AGD, pojazdy, a nie na drobne, np. produkty spożywcze, kosmetyki, artykuły papiernicze, odzież, buty. Rękojmia obejmuje już wszystkie towary.
  • Gwarantem może być zarówno sprzedawca, jak i bezpośredni producent lub wytwórca przedmiotu. Podmiotem ponoszącym odpowiedzialność z tytułu rękojmi jest wyłącznie sprzedawca.
  • Oświadczenie gwarancyjne nie musi posiadać formy pisemnej, może być złożone ustnie, w reklamie lub na opakowaniu. Rękojmia nie wymaga zachowania jakiejkolwiek formy, wynika z przepisów (art. 556- 576 K.C.) i obowiązuje zawsze.
  • Gwarant określa zakres swojej odpowiedzialności w oświadczeniu gwarancyjnym. Odpowiedzialność ta może obejmować przede wszystkim zwrot zapłaconej kwoty, wymianę bądź naprawę rzeczy, lub zapewnienie innych usług (np. bezpłatne holowanie samochodu w przypadku awarii). Trzeba jednak pamiętać, że skoro gwarant dobrowolnie i samodzielnie określa swoje obowiązki, może przewidzieć różne wyłączenia. W ramach rękojmi kupujący może zażądać zwrotu ceny albo obniżenia ceny (w takich wypadkach możliwa jest jednak jednorazowa naprawa lub wymiana rzeczy przez wniosek sprzedawcę), wymiany towaru na nowy, naprawy towaru.
  • Jeżeli gwarant nie zastrzega terminu na realizację gwarancji, odpowiedzialność trwa 2 lata, ale producenci czasami zwiększają czas swojej odpowiedzialności na 5, 10 lat, a nawet bezterminowo. Termin odpowiedzialności z tytułu rękojmi wynosi 2 lata (art. 560 – 561 K.C.). Wyjątek stanowią nieruchomości – 5 lat i towary używane – 1 rok. Przez rok istnieje domniemanie, że stwierdzona wada lub jej przyczyna istniała już w momencie sprzedaży. W przypadku zauważenia wady w późniejszym terminie, to konsument powinien wykazać, że wada towaru istniała w momencie zakupu, np. jest wynikiem zastosowania materiałów niskiej jakości, nieprawidłowej produkcji, czy też niepoprawnej instrukcji obsługi lub konserwacji. Na poparcie swoich twierdzeń może, (ale nie musi) skorzystać z pomocy specjalistów, w tym z opinii i analiz niezależnych rzeczoznawców.
  • Termin odpowiedzi na reklamację zgłoszoną z tytułu gwarancji reguluje umowa, a jeżeli w umowie nie zastrzeżono terminu, wynosi on – 14 dni. Przy rękojmi ustawodawca przewiduje 14- dniowy termin odpowiedzi na reklamację. Po bezskutecznym upływie tego terminu uznaje się, że żądanie zgłoszone w reklamacji jest uzasadnione. Odpowiedź na reklamację przedsiębiorca musi przekazać na papierze, lub innym trwałym nośniku (nie obowiązuje odpowiedź telefoniczna).
  • Gwarant musi wykonać swoje obowiązki (np. naprawić lub wymienić towar) w terminie wskazanym w oświadczeniu gwarancyjnym. Jeżeli nie określono tego czasu w gwarancji, powinien uczynić to niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia dostarczenia mu rzeczy przez konsumenta. W przypadku rękojmi Sprzedawca musi wymienić towar lub usunąć wadę w rozsądnym czasie (nie ma tu określonego terminu) i bez nadmiernych niedogodności dla konsumenta. Jeśli tego nie czyni, konsument może wyznaczyć mu czas na spełnienie żądania. W przypadku dalszej bezczynności przedsiębiorcy i upływu wyznaczonego terminu klientowi wolno odstąpić od umowy lub żądać obniżenia ceny.

Chaos spowodowany zmieniającymi się przepisami, nieświadomość klientów oraz przeciąganie realizacji umów gwarancyjnych i wynikających z rękojmi powodują, że z reguły kupujący znajduje się na przegranej pozycji. A przecież konsekwentne upominanie się o swoje prawa może spowodować, że sprzedawca będzie musiał stać po stronie klienta. Jeżeli sprzedawca nie będzie walczył o uznanie gwarancji, to klient może go ukarać przechodząc na rękojmię i sprzedawca, nie producent, będzie musiał zapłacić za sprzedaż bubla.

Trzeba pamiętać, że w języku polskim kupującego określają dwa słowa: klient (popularniejsze i bardziej zrozumiałe) oraz konsument, ale w języku prawniczym obowiązuje tylko określenie konsument, które dotyczy zakupu wszystkich dóbr.

Dziękuję Pani Annie Mlostoń-Olszewskiej Miejskiemu Rzecznikowi Konsumentów w Łodzi za przygotowane materiały i wyczerpujące wyjaśnienia, a wszystkim poszkodowanym polecamy skorzystanie z pomocy pracowników Biura. Tylko wiedza i wspólne działania zmuszą sprzedawców do innego spojrzenia na swoją pracę i wynikające z niej obowiązki.

Jerzy Dauksza

Your Offcanvas Sidebar area is currently empty. Go and add some widgets first.

Zmień wielkość liter
Kontrast